Mensengrenzen
Jaargang 38 nr. 1 (View PDF)
Redactioneel
Huisnieuws
In het laatste huisnieuws vatte Susan het leven hier samen met: “Maar eigenlijk is er niets gebeurd en weet ik niet wat ik moet opschrijven”. Ik vond dat moedig, zelf zou ik dat niet durven vanwege mijn neiging tot dwanggedachten. In feite zijn we daarna in een onrustige periode terecht gekomen (bedankt Susan!). En er is van alles gebeurd en ik weet niet waar ik moet beginnen.
Een regenachtige middag in het Noëlhuis
Een van de plekken die ik het meest bewonder in Amsterdam is het Noëlhuis. Ik ontdekte het op een regenachtige middag die, tot op dat moment, heel gewoon leek. Mijn vriend Nasser kwam volledig doorweekt bij mij aan, met een grote tas met kleren achterop zijn fiets. Het water druppelde van zijn jas op de vloer toen hij vroeg of ik met hem mee wilde gaan om ergens in de buurt zijn was te doen. Ik keek naar hem en vervolgens naar de donkere lucht. Voordat ik kon voorstellen om binnen te blijven en thee te drinken, riep hij: “Trek je jas aan. We gaan.”
Afscheid
Margriets eerste bericht in de nieuwsbrief verscheen in het voorjaar van 2013; toen woonde ze net een paar maanden in het Noëlhuis en schreef het huisnieuws. Nu, ruim 13 jaar later, schrijft ze voor het laatst als Noëlhuisbewoner een bericht voor de nieuwsbrief.
De politieke fictie van grenzen
Tijdens een van onze wakes bij de grensgevangenis van Schiphol las Sofie ‘Psalm’ van Wisława Szymborska voor. Dit gedicht raakte mij diep omdat het laat zien wat die plek probeert te ontkennen, dat grenzen geen eigenschap van de wereld zijn, maar een menselijke ingreep die voortdurend botst met hoe leven zich daadwerkelijk beweegt. Het zette me aan het denken over de racistische en dodelijke politieke fictie van grenzen en over waarom we zo hardnekkig in die fictie blijven geloven.
Een schreeuw vanuit de afgrond
Eind 2024 vroegen twee oud-huisgenoten of Fouad, een Marokkaanse vriend, bij ons kon logeren. Hij kwam net uit Valencia, waar hevige overstromingen hadden geleid tot honderden doden. Met een vriend deelde hij er een kelderwoning. De vriend kwam om, Fouad overleefde maar raakte gewond aan zijn been. Er stond net even een kamer leeg. Hij kon een week blijven slapen, maar daarna moest hij weer verder.
Ummah
‘Ibrahim maakt deel uit van mijn …’, Ilmira zocht naar woorden. ‘Ummah?’, vroeg ik. ‘Ja!’ En hoewel Ilmira zorgzaam en solidair is voor en met àlle huisgenoten en mensen die hier hun kleren komen wassen en op de wifi zitten, ervaart ze toch nog een dimensie erbij in het geval van medemoslims, zo verklaarde ze haar toestemming aan Ibrahim om iets later dan 22.00 uur de donkere winterkou in te stappen.
‘Climate, a new story’
Dit boek van Charles Eisenstein verdient net iets meer dan een vermelding in de rubriek ‘boeken en podcasts’. Hieronder wat citaten uit een reader die ik heb gemaakt.
Pacifistisch realisme
Europa bewapent zich opnieuw. Defensiebudgetten stijgen, dienstplicht wordt heroverwogen en oorlogstaal sluipt steeds vanzelfsprekender ons publieke debat binnen. Terwijl ik dit schrijf, razen F-35-gevechtsvliegtuigen over ons huis. Machines die tonnen CO₂ per vlieguur uitstoten en oefenen met het (zo effectief mogelijk) verwoesten van al wat leeft (door het droppen van kernwapens) in naam van onze zogenaamde veiligheid. En dan heb ik het nog niet eens over de subtiele maar hardnekkige propaganda van de noodpakketten.
Uitdrijvingsgebed
…tegen de machten en meesters van oorlog en overheersing uitgesproken als deel van een activistische exorcisme bij het ministerie van oorlog tijdens de NAVO-top in Den Haag.
Diversiteit van culturen
Of liever: een cultuur van diversiteit? Een paar maanden geleden deelde iemand die dicht bij me staat in het Jeannette Noëlhuis een video-interview van een vooraanstaande Nigeriaanse professor die in het buitenland woont. In de video sprak zij over een aantal verschillen tussen de Afrikaanse cultuur (in het bijzonder de cultuur van de Yoruba in Nigeria, waar zij en ik vandaan komen) en de populaire westerse culturen wat betreft gender en vrouwen. Wat vooral mijn belangstelling wekte, was hoe zij mijn aandacht vestigde op het gebruik van gender in taal als een belangrijk onderscheid tussen het Yoruba – mijn moedertaal – en bijvoorbeeld het Engels.
Geraakt door Tent of Nations
Een half jaar geleden arriveerde ik, na een enerverende reis via Jordanië, voor het eerst bij Tent of Nations. Omdat ik al meer dan vijf jaar kamp met long covid, durfde ik pas op het laatste moment de beslissing te nemen om te gaan. Bovendien was het Israëlische luchtruim op het moment dat ik mijn ticket moest boeken nog gesloten vanwege bombardementen tussen Iran en Israël. (Door een vriendin van het Noëlhuis)

