In 1992, 500 jaar na de landing van Columbus in Amerika, liep ik in negen maanden met een Gideonsbende van Europeanen dwars door de VS, vanaf de atomaire onderzeebootbasis in Georgia naar de Nevada Nuclear Test Site. Wij boden de oorspronkelijke bewoners excuses aan voor alle ellende die wij hen hebben aangedaan. En wij riepen de ‘Euro-Amerikanen’ op om te stoppen met het exploderen van kernwapens in Nevada in land van de Western Shoshone, omdat zij er kanker, miskramen en gehandicapt geboren kinderen van krijgen. Daarna woonde ik nog een jaar bij de Franciscanen in Las Vegas tot deze nucleaire explosies echt gestopt waren. Ik hielp toen ook mee met de Catholic Workers om bij zonsopgang koffie en een warme maaltijd te geven aan de vele daklozen die rond de snelweg leven. Die Las Vegas Catholic Workers organiseerden afgelopen herfst een internationale bijeenkomst waar ik hier graag verslag van doe.
Relatie met de kerk
Het zoeken naar de juiste relatie tot de katholieke kerk speelt in vele gemeenschappen. Sommigen vrezen dat de heiligverklaring van Dorothy Day haar radicaliteit wegpolijst. Anderen daarentegen hopen op een pacifistische kerklerares. Sommigen schudden hun hoofd bij de gedachte dat God vrouwen tot het priesterschap zou roepen. Velen betreuren het seksisme in de kerk en zijn blij dat paus Franciscus laat onderzoeken of vrouwen diaken mogen worden. Verder laten ze dit onderwerp rusten. Sommigen zijn juist actief rond dit onderwerp in gesprek met hun lokale kerk en bidden bijvoorbeeld tijdens diakenwijdingen op de trappen van de kathedraal de rozenkrans voor de wijding van vrouwen. Maar zij houden zich wel aan de kerkelijke leer. Anderen menen dat die leer vaker in de geschiedenis achterhaald bleek en nodigen zelfs vrouwelijke priesters uit om bij hen de mis te vieren; een doodzonde in de ogen van hun bisschop. Weer anderen dromen van een minder klerikale kerk en zijn daarom niet blij met deze nogal klerikaal ingestelde vrouwen.
Vele Catholic Workers maken zich zorgen over de klimaatverandering, proberen hun leefwijze te verbeteren en zijn blij dat Paus Franciscus ‘zorg voor de schepping’ aan de zeven werken van barmhartigheid heeft toegevoegd. Een contingent uit het Midwesten van de VS was verhinderd te komen, omdat ze het te druk hadden met het geweldloos blokkeren van een pijpleiding onder de Missouri-rivier.
Er waait ook in Amerika een zorgwekkende populistische en nationalistische geest. En zoals bij ons de Sahara en Middellandse Zee massagraven voor migranten zijn geworden, sterven ook vele migranten in de woestijn rond de Mexicaans-Amerikaanse grens. Sommige gemeenschappen zetten water in de woestijn en organiseren gastvrijheid in de grensdorpjes, anderen bezoeken de gevangen migranten en bieden migranten uit Centraal en Zuid-Amerika die de reis in vrijheid overleefd hebben een gastvrije plek, medische hulp en buskaarten naar vrienden en familie elders in de VS.
Actie en gebed
Op de laatste dag trokken wij ook de woestijn in, naar de Nevada Test Site waar net de week ervoor een prototype van de nieuwe B61 kernbom (die wij ook op de vliegbasis Volkel dreigen te krijgen) door een bommenwerper was afgeworpen. Ruim dertig mensen stapten, met toestemming van de Shoshone (aan wie het land toebehoort), over de witte lijn en werden in grote kooien opgesloten. Na vaststelling van de personalia werden allen vrijgelaten. Daarna gingen we naar Creech Airforce Base elders in die enorme door bergen omringde vlakte. Hier besturen soldaten in ploegendienst vanuit containers de drones boven Afghanistan, Pakistan, Irak en andere landen en doden met hell fire raketten onschuldige mannen, vrouwen en kinderen alvorens weer terug te keren naar hun eigen gezinnen.
Geknield in gebed voor vrede en gerechtigheid werden twaalf Catholic Workers aangehouden en afgevoerd naar het Huis van Bewaring in Las Vegas. Daar werden ze eerst aan een bank gekluisterd en later geboeid in cellen gezet. De gevangenen in die kelders zijn allen geboeid, zodat ze de cipiers en elkaar minder letsel kunnen toebrengen. Her en der in cellen en gangen zaten aan hun voeten, handen en middel gekluisterde mensen met een kap over hun hoofd in een soort kruiwagens. Onze twaalf vrienden ontmoetten menigeen die haar of zijn boete, bijvoorbeeld voor slapen in een parkje, niet kon betalen. Na middernacht werden onze twaalf vrijgelaten met sommaties zich op een later tijdstip voor de rechter te verantwoorden.
Het was een inspirerende bijeenkomst die mij veel food for thought heeft gegeven en grote vreugde dat ik met zulke prachtige mensen mag proberen de Eeuwige te dienen.