En in alle drie de landen laat de vredesbeweging steeds weer haar stem horen voor een vreedzame wereld zonder de noodzaak van afschrikking.
Samen met Susan ben ik op 27 september naar België gereisd, waar ongeveer 150 mensen zich verzamelden voor een kleurrijke protestmars door de naar mijn mening prachtige natuur in de buurt van de luchtmachtbasis Kleine-Brogel. Tijdens de tussenstop in het bos werd in verschillende toespraken opgeroepen tot toetreding van België tot het VVK. Susan sprak in haar toespraak een hoopvolle logica uit: “Als een van de buurlanden België, Duitsland en Nederland de eerste tekenen van ontwapening van kernwapens geeft, kunnen de andere landen gemakkelijk meedoen.” Aan het einde hielden we bij een zijpoort van de basis een minuut stilte ter nagedachtenis aan alle slachtoffers van de atoomaanvallen op Japan, de kernproeven van de atoommachten en de slachtoffers van de uraniumwinning voor kernwapens. Met een die-in beeldden we met onze lichamen op de grond uit wat ons allemaal te wachten staat als de hier gestationeerde kernwapens worden ingezet.
Twee weken later in Nörvenich in Duitsland mocht ik niet alleen deelnemen aan de demonstratie, maar was ik ook uitgenodigd als spreekster op het podium. Op 11 oktober kwamen ongeveer 300 mensen bijeen bij de hoofdingang van de vliegbasis Nörvenich om te demonstreren tegen de jaarlijkse NAVO-oefening voor nucleaire afschrikking. In mijn toespraak op het podium in het stadspark van Nörvenich herinnerde ik ons eraan dat iedereen telt in het verzet tegen onrecht. Dat we niet mogen stoppen met de straat op te gaan en misschien zelfs een stap verder te gaan, door het hek van het NAVO-terrein, zoals kort daarna in Volkel gepland was.
In het kader van ‘Steadfast Noon’, zoals de oefening wordt genoemd, wordt een aanval met kernbommen geoefend. “We moeten dit doen, omdat het ons helpt om ervoor te zorgen dat onze nucleaire afschrikking zo geloofwaardig, veilig en effectief mogelijk blijft”, zei Mark Rutte in zijn rol als secretaris-generaal van de NAVO tijdens een persconferentie op de vliegbasis Volkel. Dit jaar werd de NAVO-oefening georganiseerd door Nederland, met Volkel als belangrijkste basis. 71 vliegtuigen uit 14 landen namen deel, waaronder Tornado’s uit Duitsland.
Met de actie ‘Vrede oefenen’ hebben wij van het Noëlhuis op 16 oktober een kleurrijke actie met burgerlijke ongehoorzaamheid in Volkel georganiseerd. Tijdens een picknick met 15 mensen hebben we ongeveer 50 bomen geplant net buiten de vliegbasis aan de kop van de startbaan. De bomen helpen ons om iets te doen tegen de waanzinnige CO2-uitstoot van de straaljagers. En “als de bomen groeien, wordt het voor de gevechtsvliegtuigen steeds moeilijker om hier te starten en te landen”, aldus Frieda, die twee weken geleden nog tot een boete was veroordeeld omdat ze drie jaar geleden op de taxibaan van de luchtbasis een vredesgebed hield. “Hier wordt geoefend hoe je de hele wereld zo efficiënt en effectief mogelijk kunt vernietigen. Het duurt lang voordat bomen groeien, en ook voor vrede hebben we geduld nodig”, zegt Nikki van het Noëlhuis. Na een picknick met koffie en thee zijn vijf vredesactivisten met roze schoppen begonnen een tunnel onder het hek naar de vliegbasis te graven om de start- en landingsbaan te blokkeren en het gebulder STIL te leggen. Meteen na de eerste spadesteek werden alle vijf gearresteerd en overgebracht naar het politiebureau van de nabijgelegen stad Uden, waar ze werden gefotografeerd en gefilmd. Of dit tot een aanklacht zal leiden, is onduidelijk.
De roze kleur van onze schoppen staat voor geweldloosheid en geeft aan dat we deze gereedschappen niet als wapens gebruiken. Het graven van tunnels in Volkel maakt deel uit van een reeks acties met roze schepjes die de afgelopen jaren meerdere malen in Volkel en Büchel zijn gehouden.
Alle drie de demonstraties in de drie landen waren levendig, kleurrijk en vrolijk. En klein. Maar ik geloof in de kracht van kleine dingen. Van mijn Amerikaanse vriend Brian heb ik de woorden van Pete Seegers geleerd: “Ik ben ervan overtuigd dat als de wereld deze gevaarlijke tijden overleeft, het tien miljoen kleine dingen waren die daaraan hebben bijgedragen.” Ik hoop een van die tien miljoen dingen te kunnen doen.