Carl von Ossietzky werd geboren op 3 oktober 1889 in Hamburg in een redelijk gegoed gezin. Zijn vader stierf toen hij twee jaar oud was. Zeven jaar later hertrouwde zijn moeder met Gustav Walther, een uitgesproken sociaal-democraat. Zijn stiefvader zou grote invloed uitoefenen op het politieke denken van Ossietzky. In 1913 trouwde Carl met de Indiaas-Engelse suffragette Maud Woods, die zijn verdere leven steun en toeverlaat zou blijven. Hun dochter Rosalinde werd eind 1919 geboren in Hamburg.
Vredesbewustzijn
Ondanks zijn zwakke gezondheid werd Carl in juni 1916 opgeroepen voor militaire dienst. Hij vocht aan Duitse zijde mee tijdens de Eerste Wereldoorlog, onder meer in de slag om Verdun. De verschrikkingen van de oorlog maakten hem een overtuigd pacifist. Na de oorlog werkte hij enkele jaren als secretaris van de Deutsche Friedensgesellschaft en probeerde door middel van artikelen en toespraken te werken aan vredesbewustzijn in Duitsland. Het was echter vooral kantoorwerk en dat lag hem niet. Hij werd journalist. In de jaren ’20 werkte hij voor verschillende progressieve kranten, eerst als journalist, later als hoofdredacteur. Vanuit deze positie verzette hij zich fel tegen het sterk opkomende nationalisme en militarisme in Duitsland.
Aan het einde van de jaren ’20 kwamen de nationaalsocialisten in Pruisen aan de macht. Ondanks de strenge afspraken die in 1919 waren gemaakt in Versailles om te verhinderen dat Duitsland zich weer zou bewapenen, werkte het Duitse leger in het diepste geheim aan de opbouw van een eigen luchtmacht. Von Ossietzky was diep verontrust. Op 12 maart 1929 publiceerde zijn krant, Die Weltbühne, een artikel over de militaire plannen.
De reactie van de nazi-regering liet niet lang op zich wachten. In augustus 1929 werd een inval gedaan op de redactie. Von Ossietzky werd veroordeeld voor smaad en ging voor een maand de gevangenis in. Twee jaar later, in augustus 1931, werd hij een tweede maal veroordeeld voor het openbaar maken van militaire geheimen. Hij kreeg 18 maanden gevangenisstraf. Daarvan zat hij er uiteindelijk door een amnestiewet slechts zeven uit.
Vogelvrij
Vrienden adviseerden hem dringend naar het buitenland te vluchten. Als kritische journalist en als oprichter van de Nie-wieder-Krieg!-beweging zou hij ongetwijfeld op de lijst van ‘vogelvrij verklaarden’ van de Nazi’s prijken. Carl weigerde echter te vluchten, zoals vele intellectuelen deden. Hij zei: “Wanneer je de verziekte geest van een land daadwerkelijk wilt bestrijden, dan moet je ook het lot van dat land willen delen.”
Op 28 februari 1933, een dag na de Rijksdagbrand, werd Von Ossietzky opnieuw opgepakt. De Nazi’s duldden geen luis in de pels. Hij werd in de lente van 1934 in de Spandau-gevangenis opgesloten en in april overgebracht naar het concentratiekamp Sonnenburg. Een jaar later kwam hij in het SS-concentratiekamp Esterwegen terecht. Hij liep in het kamp tuberculose op. De mishandelingen en dwangarbeid verzwakten hem in rap tempo.
Zijn lot werd dankzij de inspanningen van Duitse intellectuelen in ballingschap internationaal bekend. Zij nomineerden hem voor de Nobelprijs voor Vrede. Het naziregime liet Von Ossietzky in mei 1936 naar de gewone gevangenis van Berlijn overbrengen. Kort daarop, mogelijkerwijs als ‘gebaar van goede wil’ in verband met de Olympische Spelen van 1936 in Berlijn, werd hij vrijgelaten. Maar hij bleef onder observatie van de Gestapo.
In november 1936 werd hem de Nobelprijs voor Vrede toegekend. Hij kreeg van de Duitse machthebbers echter geen toestemming om de prijs op te halen in Stockholm. De Duitse pers mocht onder geen beding melding maken van de prijs. Hitler verbood Duitsers om ooit nog een Nobelprijs te accepteren.
Enkele dagen nadat hij de Nobelprijs had gewonnen werd Von Ossietzky opgenomen in het ziekenhuis. Op 4 mei 1938 stierf hij in een streng bewaakte kamer. Hij werd begraven in een gemeentelijke begraafplaats. Zijn echtgenote Maud zou een jarenlang juridisch gevecht voeren voor een herbegraving in de Berlijnse wijk Pankow.
In 1992 werd de universiteit in Oldenburg naar Carl von Ossietzky genoemd. De universiteit koos deze verzetsstrijder onder meer wegens zijn internering in het nabijgelegen kamp Esterwegen.